Loading...

بررسي تفاوت‌هاي مغز زن و مرد

بررسي تفاوت‌هاي مغز زن و مرد

گرچه مغز تمامي انسان‌ها شبيه يكديگر است، تفاوت‌هاي كوچكي نيز با هم دارد و همين تفاوت‌هاي كوچك است كه استعدادهاي منحصر به فردي در افراد مختلف ايجاد مي‌كند و موجب تفاوت استعداد يك فرد از ديگري مي‌شود.

مغز، منبع تمام رفتار، افكار، احساسات و تجربيات انسان است. دانشمندان دريافته‌اند كه هر منطقه از مغز مخصوص فعاليت‌هاي مختلف مي‌باشد؛ مثلاً قسمتي از مغز براي حافظه و قسمتي ديگر براي حل مسائل و قسمتي ديگر براي زبان و ... . «دورين كيمورا» استاد روانشناسي توضيح مي‌دهد كه اگرچه مغز تمامي انسان‌ها شبيه يكديگر است، تفاوت‌هاي كوچكي نيز با هم دارد و همين تفاوت‌هاي كوچك است كه استعدادهاي منحصر به فردي در افراد مختلف ايجاد مي‌كند و موجب تفاوت استعداد يك فرد از ديگري مي‌شود. هر فرد براي حل مشكلاتش از روش خاص خود استفاده مي‌كند كه آن را استعداد و يا توانايي مي‌نامند. علاوه بر اينكه انسان‌ها داراي ضريب‌هاي هوشي مختلف هستند، نوع استعداد آنها نيز متفاوت است. ممكن است يك فرد در حل مشكلات شفاهي و ذهني تبحر داشته و فرد ديگري در حل مشكلات واقعي اشيا مهارت داشته باشد. بنابراين ساختار مغز هر فرد با ديگري كمي متفاوت است و اين تفاوت موجب تغييرات و تفاوت‌هاي فعاليت‌هاي افراد مي‌شود.

از حدود 20 سال پيش تا به امروز، پژوهش‌هاي گوناگوني روي مغز افراد انجام شده و نتايج علمي جديدي، به دست آمده است. اين اطلاعات قبلاً از مغز افرادي كه فوت كرده بودند و توانايي حل هيچ مسأله‌اي را نداشتند، به دست مي‌آمد؛ اما از چند سال گذشته، براي معاينه مغز افراد زنده و مشاهده توانايي‌ها و ساختار مغز آنها روش‌هاي جديدي ابداع شده است. توانايي حل مشكلات، مربوط به منطقه‌اي از مغز مي‌شود كه «مغز پيشين» نام دارد و به دو نيمكره چپ و راست تقسيم مي‌گردد. اين نيمكره‌ها دقيقاً يكسان كار نمي‌كنند و تفاوت فعاليت اين دو نيمكره را تفاوت كاركردي مي‌نامند.

تفاوت مغز زن و مرد
مغز افراد با توجه  به نوع جنسيت آنها، فعاليت مي‌كند. براساس تحقيقاتي كه روي حيوانات انجام شده است، هورمون‌هاي جنسي كه توسط غدد جنسي ترشح مي‌شوند، موجب تفاوت ميان زن و مرد مي‌گردند. اين هورمون‌ها در شكل‌دهي جنسيت افراد و رفتار و ساختار مغز آنها مهم هستند. هيپوتالاموس مغز مسؤول هماهنگ‌سازي و كنترل عملكردها و رفتارهاي اصلي همچون غذا خوردن، خوابيدن، توليدمثل و ... است. قسمتي از هيپوتالاموس كه مربوط به رفتارهاي جنسي مي‌باشد، در انسان‌ها و تمامي حيوانات نر بزرگ‌تر از ماده است و اين امر مربوط به هورمون جنسي مردانه به نام اندروژن مي‌باشد. هورمون‌هاي جنسي روي قسمت‌هاي مختلف مغز تأثير مي‌گذارند؛ به عنوان مثال، لايه بيروني مغز به نام «Cortex» در مردها، ضخيم‌تر از خانم‌هاست. يكي ديگر از كشفيات اخير اين است كه مغز زن و مرد در برخي از روش‌هاي كار نيز متفاوت مي‌باشد. زنان به طور هم‌زمان مي‌توانند از دو نيمكره مغزشان استفاده كنند؛ در حالي كه مردها فقط توانايي استفاده از يك نيمكره را دارند. نيمكره راست و چپ، به وسيله فيبرهايي به يكديگر مرتبط مي‌شوند كه مهم‌ترين و بلندترين اين فيبرها، «كُرپُس كالوسوم» نام دارد. اين فيبرها در تبادل اطلاعات ميان دو نيمكره كاربرد دارند. ارتباط ميان دونيمكره نيز در مرد و زن تا حدودي متفاوت است. مساحت سطح اتصالي قدامي در خانم‌ها بيشتر از آقايان است. تفاوت‌هايي نيز در نيمكره چپ مردها و زن‌ها وجود دارد و بخشي از نيمكره چپ كه مسؤول گفتار و حركات دست در خانم هاست، با آقايان تفاوت دارد.

لوب فرونتال و پشت نيمكره چپ، مناطقي هستند كه به صحبت كردن و نوع گفتار انسان‌ها، اختصاص دارند. در خانم‌ها، لوب فرونتال كار بيشتري انجام مي‌دهد؛ در حالي كه در آقايان پشت نيمكره چپ مسؤوليت و اهميت بيشتري دارد. به طور معمول مغز مردان 11 - 12 درصد بزرگ‌تر از مغز زنان است. اين اختلاف اندازه هيچ ربطي به هوش ندارد و فقط از لحاظ فيزيكي بزرگ‌تر است. مردان براي كنترل توده عضلاني نياز به نورون‌هاي بيشتري داشته، در نتيجه مغز بزرگ‌تري نيز دارند.
 مردان بيشتر از نيمكره چپ خود استفاده مي‌كنند، در حالي كه زنان از دو نيمكره به يك اندازه استفاده مي‌كنند و به همين دليل است كه زنان در حل مشكلات، راه‌حل‌هاي بيشتر و خلاقانه‌تري دارند. لوب پارتيال در مردها بزرگ‌تر از زنان است؛ بخصوص در قسمت چپ، اين بخش از مغز در كنترل و توانايي انجام عمليات رياضي كاربرد دارد و شايد به همين دليل باشد كه آقايان در انجام وظايف حسابداري كه مربوط به رياضيات مي‌شود، نسبت به خانم‌ها موفق‌ترند. براي‌تان جالب خواهد بود اگر بدانيد اين همان قسمتي است كه در مغز انيشتين به طور غيرعادي بزرگ بود.
 واكنش به استرس در زنان و مردان متفاوت است. مردان تمايل دارند با استرس بجنگند و آن را كنار بگذارند؛ در حالي كه زنان رفتاري دوستانه با آن دارند. روانشناسي به نام اشيلي‌تيلور معتقد است خانم ها اغلب استرس را بيشتر از آقايان درك مي‌كنند و به آن نزديك هستند؛ به همين دليل حس پرستاري و مراقبت در خانم‌ها بيشتر از آقايان بوده و اكثراً نگهداري از فرزندان به عهده زن خانه است، دليل اين واكنش‌هاي متفاوت مردان و زنان به استرس، ترشح هورمون‌هاي آنهاست. هنگام استرس، در هر فردي، هورمون اُكسيتوسين ترشح مي‌شود؛ در حالي كه تستوسترون كه به ميزان زيادي در مردان ترشح مي‌گردد، تأثير اكسيتوسين را كاهش مي‌دهد، استروژن در خانم‌ها، استرس و اكسيتوسين را تقويت مي‌كند.
 مردان و زنان در درك درد نيز متفاوت هستند. زنان براي رسيدن به آرامش، نياز به مورفين بيشتري دارند تا بتوانند آن را تحمل كنند. زنان درد خود را بيشتر ابراز مي‌كنند و با صداي بلند از ديگران كمك مي‌خواهند. منطقه‌اي از مغز كه در زمان درد فعال مي‌شود، «amygdala» نام دارد كه پژوهشگران دريافتند در مردان قسمت راست مغز آنها فعال مي‌شود و در زنان قسمت چپ. «amygdale» راست با قسمتي از مغز كه علمكردهاي خارجي را كنترل مي‌كند، بيشتر در ارتباط است؛ درحالي كه «amygdale» مغز بيشتر با عملكردهاي داخلي مغز ارتباط دارد؛ به همين دليل كه زنان نسبت به درد حساس‌ترند. به علت اينكه مردان و زنان از مغزشان به طور متفاوت استفاده مي‌كنند، برخي از اختلالات در مردان بيشتر و برخي ديگر در زنان بيشتر است. مردان بيشتر مستعد ابتلا به نارساخواني و ساير مشكلات مربوط به زبان هستند؛ در حالي كه زنان بيشتر مستعد اختلالات احساسي مثل افسردگي و اضطراب مي‌باشند. تعداد مردان چپ‌دست نسبت به زنان چپ‌دست نيز بيشتر است (اگرچه چپ دست بودن اختلال نيست). همچنين مردان بيشتر به بيماري‌هايي همچون اوتيسم و سندرم مبتلا مي‌شوند.

تغيير تكاملي: برخي از تفاوت‌هاي ميان فعاليت مغز زن و مرد، در طول زمان تكامل مي‌يابد. به طور معمول، يك زن و مرد، داراي نقاط قوت فكري متفاوت هستند. به نظر مي‌رسد برخي از اين تفاوت‌ها ناشي از تقسيم كار بين زن و مرد از دوران‌هاي بسيار قديم باشد. مثلاً مردها در مهارت‌هاي فضايي نقشه‌كشي، قضاوت، ناوبري، پرتاب نيزه بيشتر استعداد دارند (چرا كه در قديم شكار توسط آقايان انجام مي‌شده است) و زنان در به ياد سپردن كلمات و اشيا. همچنين مهارت‌هاي حركتي آنها مثل خياطي، آشپزي و خانه‌داري بيشتر است (كه اين مسأله نيز مي‌تواند ناشي از اين باشد كه در قديم، زن‌ها وظيفه جمع‌آوري غذا در خانه را برعهده داشتند).
 

تفاوت بين نيمكره‌ها
نيمكره چپ در شكل‌دهي تمامي ارتباطات مهم است و به همين دليل اگر نيمكره چپ در اثر تصادف و يا سكته مغزي و يا هر نوع حادثه ديگري آسيب ببيند، مشكلات زيادي در تكلم فرد به وجود مي‌آيد. آسيب نيمكره چپ مغز در حركت دهان، دست و پا نيز مشكل ايجاد مي‌كند به نظر مي‌رسد كه نيمكره چپ، مسئول كنترل حركاتي است كه در ارتباطات از آنها استفاده مي‌كنيم. در افراد ناشنوا، ارتباط با حركات دست و دهان (زبان اشاره) انجام مي‌شود. در اين افراد، آسيب نيمكره چپ مي‌تواند تأثيرات جبران ناپذيري به همراه داشته باشد. نيمكره راست، در مقايسه با نيمكره چپ، در فعاليت‌هاي ارتباطي تأثير چنداني ندارد؛ هر چند تا حدي به درك كلمات كمك مي‌كند. در عوض در دريافت و تجزيه و تحليل اطلاعات بسيار مؤثر است. بنابراين آسيب به نيمكره راست، كار شناسايي تفاوت چهره‌ها، ملودي آهنگ‌ها، محل اشيا و ... را با مشكل روبه‌رو مي‌كند. بعضي از قسمت‌هاي نيمكره راست به درك آنچه مي‌شنويم، و بعضي ديگر از قسمت‌هاي مغز به درك آنچه مي‌بينيم، كمك مي‌كند. «لوب تمپورال» (قسمت پايين نيمكره) آنچه را كه مي‌شنويم، تجزيه و تحليل مي‌كند و «لوب پارتيال» (قسمت عقب و بالايي نيمكره) به تشخيص و تجزيه و تحليل محل اشياء كمك مي‌كند و «لوب فرونتال» در هر دو نيمكره در تجزيه و تحليل و برنامه‌ريزي فعاليت‌هاي انسان مهم است.

چه غذاهايي مغز را سالم و جوان نگه مي‌دارد
 آلزايمر و پيري حافظه، از جمله بيماري‌هايي است كه با افزايش سن به وجود مي‌آيد؛ اما قابل پيشگيري است و مي‌توان با تغذيه خوب آن را به تأخير انداخت و مغزي سالم و جوان داشت. علاوه بر درگير شدن با فعاليت‌هاي روزانه و استفاده از مغز، رژيم غذايي مناسب و سرشار از آمينو اسيدهاي ضروري، امگا3، مواد معدني و ويتامين‌ها، به حفظ سلامتي مغز كمك مي‌كنند.
خوردن غذاهاي زير براي داشتن مغزي سالم لازم است:
1) ماهي: انتقال‌دهنده‌هاي عصبي در بهبود عملكرد ذهن مؤثر هستند و پروتئين از اجزاي مهم در ساخت انتقال‌دهنده‌هاي عصبي است، علاوه بر اينكه ماهي حاوي مقادير قابل توجهي پروتئين مي‌باشد، روغن‌هاي ضروري همچون امگا 3 نيز دارد كه عملكرد مغز را پشتيباني و تقويت مي‌كنند. ماهي‌هايي همچون، ماهي آزاد، ماهي خاردار، ماهي خال مخالي، ساردين و هاليبوت داراي اسيدهاي چرب فراواني هستند.
2) توت‌فرنگي: توت‌هاي خوشمزه آنتي‌اكسيدان‌هاي فراواني دارند كه باعث از بين رفتن راديكال‌هاي آزاد بدن مي‌شوند. آنتي‌اكسيدان‌ها با محافظت از سلول‌هاي مغزي مانع از بين رفتن آنها شده و همچنين با التهاب و هر عاملي كه در پيري سلول‌هاي مغزي مؤثر باشد، مبارزه مي‌كنند.
3) آجيل و دانه‌ها: آجيل و دانه‌ها، غذاي شگفت‌انگيز براي مغز هستند. آجيل‌ها و انواع مغزها پروتئين و اسيدهاي چرب ضروري و همچنين اسيدآمينه آرژينين دارند كه باعث تحريك غده هيپوفيز در مغز و توليد هورمون رشد مي‌شوند. اين ماده بعد از سن 35 سالگي، به سرعت در بدن كاهش مي‌يابد و باعث پيري مغز مي‌شود كه با خوردن آجيل و دانه ها مي‌توان كمبود آن را جبران كرد.
مخلوط زير را تهيه كرده و به عنوان ميان وعده از آن ميل كنيد. بهتر است براي نگهداري صحيح و حفظ طراوت و تازگي، آنها را در ظروف دربسته نگه‌داريد.
گردو 1 فنجان ، دانه كاج يك‌دوم فنجان، دانه كنجد يك‌چهارم فنجان، دانه كدو تنبل يك‌دوم فنجان، توت خشك يك‌سوم فنجان، زردآلو خشك يك‌دوم فنجان.
4) سبزيجات: كلم براكلي، گل كلم و كلم بروكسل سرشار از كولين و مواد مغذي هستند كه براي سلامت مغز مفيد است و منابع ديگر اين ماده عبارتند از: تخم‌مرغ، دانه سويا، بادام زميني، كلم، لوبياي سويا و كليه حبوبات.
5) چربي‌هاي غيراشباع: چربي‌هاي اشباع‌نشده شامل اسيدهاي چرب ضروري و اسيد گامالينولنيك مي‌باشند كه براي رشد و عملكرد مغز بسيار مفيدند. علاوه بر مزاياي ديگري كه روغن زيتون، روغن كنجد، روغن كانولا، روغن بادام، روغن ماهي و روغن دانه كتان دارند، استفاده از آنها در رژيم غذايي روزانه، سلامت مغز را نيز تأمين مي‌كند.
6) غذاهاي حاوي اِل كارنتين: اِل كارنتين نوعي اسيدآمينه است كه در جگر توليد مي‌شود و علاوه بر مزاياي بي‌شماري كه دارد، گردش خون را در مغز افزايش مي‌دهد. كاهش گردش جريان خون در مغز و تجمع پلاكت و دريافت اكسيژن و مواد غذايي را به تعويق مي‌اندازد و مشكلات مربوط به حافظه را به دنبال خواهد داشت و از آنجا كه اين ماده مانع از اكسيداسيون چربي در مغز مي‌شود، در پيشگيري از آلزايمر بسيار مؤثر است.  منابع سرشار از اِل كارنتين عبارتند از: گوشت، ماهي، گندم، آووكادو، شير،
لوبيا و سويا.
7) چاي سبز: اين چاي با آنزيم توليدكننده آلزايمر مبارزه كرده و چون منبع غني از پلي‌فنول‌ها و آنتي‌اكسيدان‌هاست، از پيري زودرس مغز جلوگيري مي‌كند. نوشيدن دو فنجان چاي سبز در روز بسيار مفيد است.
8) گياهان سبز چيني: بسياري از گياهان چيني موجب تقويت مغز مي‌شوند؛ مثل گينكو و گتاكولا و جلبك‌هاي سبز آبي كه به علت انرژي بالا و هضم راحت عملكرد مغز را قوي مي‌كنند.
9) 60 درصد از بدن و حدود 75 درصد از حجم مغز را آب تشكيل مي‌دهد؛ بنابراين استفاده از آب، سلامت را تضمين مي‌كند و كم‌آبي منجر به اختلال در حافظه و گيجي و اختلال عملكرد مغز مي‌شود.
10) تخم‌مرغ: باعث افزايش هوش در كودكان مي‌شود.


ارسال نظر

(بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد)